പ്രാചീന ഭാഷയും നാഡീവ്യവസ്ഥയിലെ അനുരണനവും: സംസ്കൃതത്തിന്റെ ധാരണാശക്തി
സംസ്കൃത ജപത്തിന് ശ്വാസത്തിലും താളത്തിലും ശബ്ദത്തിലും കൃത്യത ആവശ്യമാണ്. അത് വേഗസ് നാഡിയെയും ശ്രദ്ധയെയും എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്നും പ്രാണവാതം, മനോവഹ സ്രോതസ് എന്നിവയിലൂടെ ആയുർവേദം അതിനെ എങ്ങനെ വിശദീകരിക്കുന്നുവെന്നും അറിയാം.
രചന: ഡോ. സത്യ പിള്ള, BAMS · 33+ വർഷത്തെ പ്രാക്ടീസ്
സംസ്കൃതം കേട്ടു പഠിക്കാനും ചൊല്ലാനും അനുയോജ്യമായ ഭാഷയാണ്. വായിൽ ശബ്ദം ഉച്ചരിക്കുന്ന സ്ഥാനം അനുസരിച്ചാണ് അതിലെ സ്വരങ്ങളും വ്യഞ്ജനങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്; ശ്ലോകങ്ങൾ കൃത്യമായ വൃത്തങ്ങൾ പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി കേരളത്തിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ അഷ്ടാംഗഹൃദയം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്ലാസിക്കൽ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഉറക്കെ ചൊല്ലിയാണ് പഠിച്ചിരുന്നത്. ഇങ്ങനെ പഠിക്കുന്നത് നാഡീവ്യവസ്ഥയിൽ അളക്കാവുന്ന സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.
ആധുനിക ചികിത്സാശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്
സാവധാനത്തിലുള്ള, താളാത്മകമായ ജപം ശ്വാസത്തിന്റെ വേഗം കുറയ്ക്കുന്നു. നീണ്ട ശ്ലോകങ്ങൾ ചൊല്ലുമ്പോൾ ശ്വാസോച്ഛ്വാസം സ്വാഭാവികമായി മിനിറ്റിൽ ഏകദേശം ആറു തവണയായി കുറയുന്നു. ഈ വേഗത്തിൽ ഹൃദയമിടിപ്പുകൾക്കിടയിലെ സമയവ്യത്യാസം (HRV) വർധിക്കുന്നു. ശരീരത്തെ വിശ്രമിക്കാനും ദഹിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന പാരാസിംപതറ്റിക് നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനം ശക്തമാകുന്നതിന്റെ സൂചനയാണിത്.
നീണ്ട ഉച്ഛ്വാസവും മൂളലും വേഗസ് നാഡിയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു. വേഗസ് നാഡി സ്വരതന്ത്രികൾക്കും അകച്ചെവിക്കും സമീപത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്നു. നീട്ടി ഉച്ചരിക്കുന്ന സ്വരങ്ങളും "ഓം" എന്നതിന്റെ അവസാനത്തെ മൂളലും ഈ നാഡിയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു. ഹൃദയമിടിപ്പിന്റെ താളം ശാന്തമാകുന്നതായും സമ്മർദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മസ്തിഷ്കഭാഗങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതായും ചില ചെറിയ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
മനഃപാഠം പ്രവർത്തന സ്മരണയെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ വേദങ്ങൾ ചൊല്ലുന്ന വിദഗ്ധരുടെ മസ്തിഷ്ക സ്കാനുകളിൽ, ഓർമ്മയും ഭാഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാഗങ്ങളിൽ ചാരദ്രവ്യം കൂടുതലായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവ ചെറിയ പഠനങ്ങളാണെങ്കിലും, ബോധപൂർവമായ ഓർമ്മപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് നമുക്കറിയാവുന്ന കാര്യങ്ങളുമായി ഈ കണ്ടെത്തൽ പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.
ശബ്ദങ്ങളുടെ കൃത്യതയ്ക്ക് ഏകാഗ്രമായ ശ്രദ്ധ ആവശ്യമാണ്. ഓരോ ശബ്ദവും അതിന്റെ ദൈർഘ്യവും ശരിയായി ഉച്ചരിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് അലഞ്ഞുപോകാനുള്ള സാധ്യത കുറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് ജപം ഏകാഗ്രശ്രദ്ധയോടെയുള്ള ധ്യാനത്തിന്റെ ഒരു രൂപമാണ്.
ആയുർവേദത്തിലെ രോഗോത്പത്തി (സംപ്രാപ്തി)
ചിന്തയും അനുഭവങ്ങളും വഹിക്കുന്ന സ്രോതസ്സുകളായ മനോവഹ സ്രോതസ്സിലാണ് മനസ്സിന്റെ പ്രവർത്തനം ആയുർവേദം കാണുന്നത്. അവയുടെ സുഗമമായ പ്രവർത്തനം പ്രാണവാതത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. തലയും നെഞ്ചും ആസ്ഥാനമായ വാതത്തിന്റെ ഈ ഉപവിഭാഗം ശ്വാസം, ശ്രദ്ധ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
അമിതമായ ഉത്തേജനം, ക്രമരഹിതമായ ദിനചര്യ, ആശങ്ക, ഉറക്കക്കുറവ് എന്നിവ മൂലം പ്രാണവാതം അസന്തുലിതമാകുമ്പോൾ അത് ചലമായി, അഥവാ അസ്ഥിരമായി, മാറുന്നു. ചിന്തകൾ ചിതറിപ്പോകുക, ഉത്കണ്ഠ, ആഴം കുറഞ്ഞ ശ്വാസം, ഉറക്കമില്ലായ്മ എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പരമ്പരാഗത ലക്ഷണങ്ങൾ. മനോവഹ സ്രോതസ്സിന്റെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെടുകയോ അമിതമാകുകയോ ചെയ്യുന്നു; മാനസിക വ്യക്തതയുടെ ഗുണമായ സത്ത്വം കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
താളാത്മകമായ ശബ്ദം (നാദം) പ്രാണനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു. ശ്വാസം മന്ദഗതിയിലാകുന്നു, ശ്രദ്ധ ഏകാഗ്രമാകുന്നു, സത്ത്വം വീണ്ടെടുക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് മന്ത്രം, ജപം, സ്തോത്രം ചൊല്ലൽ എന്നിവ ആയുർവേദത്തിലെ പരമ്പരാഗത മാനസിക ചികിത്സയായ സത്ത്വാവജയ ചികിത്സയുടെ ഭാഗമാകുന്നത്.
പ്രായോഗിക മാർഗനിർദേശങ്ങൾ (ആഹാരം, വിഹാരം & ചികിത്സ)
ആഹാരം
- വാതത്തെ സന്തുലിതമാക്കാൻ പതിവുസമയങ്ങളിൽ ചൂടുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കുക: ചോറ്, ചെറുപയർ പരിപ്പ്, നെയ്യ്, വേവിച്ച പച്ചക്കറികൾ
- ദിവസത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്ത് ഉത്തേജകങ്ങൾ കുറയ്ക്കുക: കടുപ്പമുള്ള കാപ്പി, എനർജി ഡ്രിങ്കുകൾ, സ്ക്രീൻ നോക്കിക്കൊണ്ടുള്ള അമിതമായ ലഘുഭക്ഷണം
വിഹാരം (ജീവിതശൈലി)
- ദിവസവും അഞ്ച് മിനിറ്റ് "ഓം" ജപിക്കുക: മൂക്കിലൂടെ ശ്വാസമെടുക്കുക; തുടർന്ന് സുഖകരമായി കഴിയുന്നത്ര നേരം "mmm" എന്നു മൂളുക
- ആഴ്ചയിൽ ഒരു ചെറിയ ശ്ലോകം പഠിക്കുക. ഗായത്രി മന്ത്രമോ ഭഗവദ്ഗീതയിലെ ഒരു ശ്ലോകമോ തിരഞ്ഞെടുക്കാം. വേഗത്തിൽ ചൊല്ലുന്നതിനു പകരം സാവധാനത്തിലും കൃത്യമായും ചൊല്ലുക
- എല്ലാ ദിവസവും ഒരേ സമയത്ത്, കഴിയുമെങ്കിൽ അതിരാവിലെ (ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ), ജപിക്കുക
ചികിത്സ (ചികിത്സകന്റെ സഹായം)
- പരിശോധനയ്ക്കുശേഷം പ്രാണവാതത്തെ ശാന്തമാക്കാൻ അണുതൈലം ഉപയോഗിച്ചുള്ള നസ്യം, ശിരോധാര, ബ്രാഹ്മി അടങ്ങിയ ഔഷധങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം
- ഉത്കണ്ഠ, വിഷാദം, ഓർമ്മക്കുറവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സയെ ജപം പിന്തുണയ്ക്കാം; എന്നാൽ ചികിത്സയ്ക്ക് പകരമാകില്ല
മനസ്സിന്റെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ഔഷധമാണ് ശബ്ദം. കൃത്യത അതിനെ ഒരു പരിശീലനമാക്കി മാറ്റുന്നു.